vrijdag 30 december 2016

donderdag 22 december 2016

Juniperus of jeneverbes.

In de tuin staan twee beeldbepalende kegelvormige bomen met een lengte van ongeveer 5 meter. Juniperus is de Latijnse samenvoeging voor junior en verschijning. De jongere bessen verschijnen al, voordat de oudere zijn afgevallen. Dat is op één van de foto’s ook duidelijk te zien. De groenblijvende cipres behoort met de taxus tot de, in ons land, inheemse soorten. In de loop van de eeuwen, zijn er een reeks fantasie rijke spookverhalen rondom deze bijzondere boom geweven. In de Nedersaksische streektaal, die in onze omgeving zo ongeveer zijn westerse grens bereikt heeft, draagt de boom de naam: Damper (Elburg), Wacholder( Apeldoorn) en de bessen heten: Dammels. 
een rijpe en een onrijpe bes
Goed rijpe, twee jarige jeneverbessen hebben een hoge medicinale waarde, maar ze zijn ook giftig en ze moeten dus met beleid ingenomen worden. Bij zwangerschap zijn ze ronduit gevaarlijk.
Als smaakmaker staan ze bekend in zuurkool (wel koken) en jenever. Waarschijnlijk door vraat van de jonge toppen, door dieren, komt de boom in nogal verschillende vormen in het landschap voor. Ze hebben stekelige naalden met een kenmerkende witte streep in de lengte aan de onderkant. Kleine vogels nestelen er graag in. http://schuttersbosch.dse.nl/Educ_items/Jeneverbes.htm 


De juuste biotoop. NDS. streektaal.
De jeneverbees leef in symbiose mit een schimmel. Bie ofwezigheid van disse schimmel kiemt de jeneverbees slecht. De schimmel kan niet goed tegen verzuring van de bojem. In terreinen waor de invleud van mest is terug-edrongen bliekt de jeneverbees bie enige rust goed te kiemen.
Aldus de Nedersaksische wikipedia pagina. (in het Vierhoutens dialect van de NDStaal)


Toepassing in de geneeskunde 
Juniper heeft een sterke phytoncide eigenschappen. Phytoncide is een stof dat rotten tegengaat en insecten weert.
Indianen van Noord-Amerika plaatsten voor de behandeling van tuberculose, botten en gewrichten, patiënten in bosjes van deze planten, waar de lucht verzadigd is met vluchtige vloeistoffen.
Als medicinale grondstof gebruikt men de vruchten van de jeneverbes (Fructus juniperi communis, Baccae juniperi ), die in het najaar worden verzameld en gedroogd bij een temperatuur van 30 ° C of onder de dakrand. Drogen mag men alleen rijpe bessen bruin of paars-zwart, glanzend, soms met een blauwachtige tint. Onrijpe bessen, moeten worden verwijderd. Lucht gedroogde bessen zijn zwart-bruin of paars, soms met een blauwe waslaag. De smaak is zoet-pittige wanneer ze worden geplet - met aromatische harsachtige geur, vochtigheid niet hoger dan 20% 
In de geneeskunde gebruikt jeneverbessen als vochtafdrijvend, ontsmettingsmiddel van urinewegen, slijmoplossend, choleretic en het verbeteren van de spijsvertering, bij diarree en winderigheid. Essentiële olie van de naalden heeft sterke desinfecterende eigenschappen.
In de volksgeneeskunde gebruikte men ze intern, tegen oedeem, malaria, nierziekten, blaasontsteking, jicht, reuma, artritis; extern - als een afleiding en een pijnstillend middel voor het spoelen bij ontsteking van het tandvlees, bij eczeem en schurft . Afkooksel van de takken bevordert genezing van tuberculose, bronchitis, maagzweren, huidziekten; als allerlei allergieën .
Toepassing jeneverbes geïndiceerd bij nierontsteking, omdat bloed in de urine, ernstige vergiftiging en amplificatie van het ontstekingsproces kan veroorzaken.



maandag 5 december 2016

Kardinaalsmuts of -hoed (Euonymus europaeus).

nog groen op 15 september 2016
 In de tuin valt deze struik op door de fraai gevormde rode vruchten, met vier kleppen, waarin de zaaddoos zich bevindt, die aan de nu ontbladerde takken hangen. Als de vrucht rijp is, springen de kleppen open en komen de giftige zaden aan witte draadjes naar beneden hangen. Vogels, vooral merels en roodborstjes zijn er dol op en helpen zo mee aan de verspreiding ervan. Ondanks zijn voorkeur voor kalk en kleigrond wordt de struik ook vaak gesignaleerd op de zandgrond, langs de randen van loofbossen en bermen. De groengele bloemschermen, waarmee de struik in mei bloeit, bevatten veel honing. Het gele, taaie hout werd vroeger gewaardeerd voor houtsnijwerk en voor het maken van de spoel voor het spinnewiel. De Engelse en Duitse benamingen wijzen hierop: Spindle-tree en Spindelbaum. Evenals de vuilboom, geeft ook de kardinaalsmuts weinig tot geen as bij de bereiding van houtskool. Konijntjes eten bij langdurige sneeuwval, noodgedwongen van de schil van de takken, als ze erbij kunnen. Vroeger werd een aftreksel van de giftige zaadjes, ingezet tegen hoofdluis. De struik is gevoelig voor de kardinaalsmutsmot (Hyponomeuta evonymellus) en de stippelmot (Hyponomeuta padellus).


maandag 28 november 2016

Witte tuin

 Het was vanmorgen, de eerste keer van dit seizoen dat de tuin echt wit was van de rijp.
Door de opwarming van de zonnestralen, werd de witte neerslag van de vorst nog even uitvergroot, voordat het in waterdruppels verdween.
Het had iets van het sprookje van
'witte wieven', een gangbaar begrip in de omgeving. Iets verderop ligt zelfs een vakantiepark met die naam.















dinsdag 22 november 2016

Geel hoorntje (Calocera cornea)

groeit op een grote boomstam die als bescherming langs de vijverrand is gelegd. Deze stam is nu flink aan het composteren. Allerlei mooie kleine zwammetjes gaan daar met plezier aan meehelpen.




zaterdag 19 november 2016

Laat in het najaar

Nog een paar late najaarsplaatjes van de tuin. Opvallend zijn nu de struiken met rode bessen, die meegaan de winter in.
Gelderse roos (Viburnum opulus). Elke herfst is er wel een blog geschreven, over deze struik, met zijn romantische naamsgeschiedenis. In het voorjaar, als de witte (schijn)bloemen aan de struik bloeien, is dat ook altijd een boeiend gezicht. Zie hier:

Een boomstronk vol met bundelzwammen; zwavelkopjes (Hypholoma fasciculare).

En dan nog de Kardinaalsmuts (Euonymus europaeus), een struik met die mooie rood-oranje vruchtjes. Lees hier verder:


Beide bessen soorten zijn giftig. De Gelderse roos kan gekookt. voor medicinale doeleinden wel gegeten worden.
stronk vol met zwavelkopjes

Gelderse roos bessen

tak met bessen Gelderse roos

Kardinaalshoed met bessentak Geld. roos

Rood van de bessen 

dinsdag 8 november 2016

Nachtvorst

de eerste van dit seizoen. Vanmorgen scheen de zon al vroeg. De temperatuur steeg al snel naar 5 graden C. In tegenstelling tot gisteren toen de regen de hele morgen onafgebroken neerplensde. Door het dikke wolkendek bleef het somber, tot in de middag.
Door al deze weersinvloeden intensiveren de kleuren snel. Geel blad dwarrelt nu onafgebroken naar beneden. Door de hele tuin tintelen de gele, bruine en rode herfsttinten.





donderdag 27 oktober 2016

Herfst 2016 in beeld

mycena


Gelderse roos (struik)

Kardinaalsmuts


planten langs de vijver

rode beuk in herfsttooi


mycena

gekraagde aardster

Amerikaans eikenblad onderkant